
خلاصه : علامه حسن حسن زاده آملی درسال 1307 ه. ش در یران لاریجان آمل به دنیا آمد. مقدمات علوم را در مکتب خانه، مدرسه و حوزه علمیه فرا گرفت. در سال 1329 به تهران آمد و در محضر شیخ محمد تقی آملی و آقا سید احمد لواسانی و ... و در قم در محضر علامه طباطبایی به تحصیل و تحقیق پرداخت. وی در ریاضی، هئیت و نجوم نیز علاوه بر فلسفه و عرفان و معارف اسلامی اشراف داشته و کتب بسیاری در این زمینه به رشته تحریر در آورده است. کتاب "عیون مسائل النفس و سرح العیون فی شرح العیون" و کتاب "دروس اتحاد عاقل به معقول" تالیف حسن حسن زاده آملی ، به ترتیب در دورهای سوم و یازدهم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان کتاب سال برگزیده شدند. گروه : علوم انسانیرشته : الهیات و معارف اسلامیگرایش : فلسفه و عرفان و معارف اسلامیتحصیلات رسمی و حرفه ای : حسن حسن زاده آملی خواندن و نوشتن فراگیری قرآن را در کودکی نزد چند بانوی پرهیزگار آغاز کرد، سپس وارد مدرسه شد و پس از مدتی به تحصیلات حوزوی تمایل نشان داد. وی دروس دینی از جمله کتب مقدمات، نصاب البیان، سیوطی، حاشیه، شرایع محقق و مطول را در زادگاه خود و خوشنویسی را در تهران آموخت وی از سال 1329 در تهران در محضر آیت الله محمد تقی آملی و آقا سید احمد لواسانی لمعه و سایر دروس را آموخت. او همچنین در قم نیز از محضر علامه طباطبایی نیز بهره گرفت و خود به آموختن علوم ریاضی، هئیت و نجوم پرداخت.خاطرات و وقایع تحصیل : سفرها و اقامت حسن حسن زاده آملی به قم و تهران و آشنایی او با استادان علوم دینی در پیشرفت علمی وی بسیار موثر بوده است.فعالیتهای ضمن تحصیل : حسن حسن زاده آملی درحین تحصیل در محضر علامه طباطبایی خود به طور شخصی و خصوصی به آموختن علوم ریاضی، هئیت و نجوم پرداخت.استادان و مربیان : مشهورترین استادان حسن حسن زاده آملی عبارتند از: آیت الله شیخ محمد تقی آملی، آقا سید احمد لواسانی، حاج میرزا ابوالحسن رفیعی قزوینی، آیة الله حاج میرزا مهدی الهی قمشه ای، حاج میرزا احمد آشتیانی ،فاضل تونی شعرانی، علامه طباطبایی،حاج میرزا ابوالحسن شعرانیمشاغل و سمتهای مورد تصدی : حسن حسن زاده آملی مسئولیت اداری خاصی را عهده دار نگردید جز آنکه به عنوان آیت الله به نگارش و شرح بسیاری از کتب دینی و فلسفه و عرفان اسلامی در مقام یک مرجع علمی و دینی همت گماشته است.فعالیتهای آموزشی : از فعالیت های آموزشی حسن حسن زاده آملی می توان به تدریس عرفان و فلسفه اسلامی در حوزه علمیه قم اشاره کرد.سایر فعالیتها و برنامه های روزمره : مطالعه شرح و تالیف آثار دینی به ویژه در زمینه های فلسفه، عرفان و معارف اسلامی از امور مورد علاقه حسن حسن زاده آملی می باشد.آرا و گرایشهای خاص : حسن حسن زاده آملی در الهیات اسلامی هم به فلسفه ( عقل ) قایل بوده و هم به عرفان (اشراق) و با توجه به این دو راه به حقایق دینی توجه می کند. جوائز و نشانها : کتاب "عیون مسائل النفس و سرح العیون فی شرح العیون" و کتاب "دروس اتحاد عاقل به معقول" تالیف حسن حسن زاده آملی ، به ترتیب در دورهای سوم و یازدهم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان کتاب سال برگزیده شدند.
آثار :  1 اتحاد عاقل و معقول ویژگی اثر : تهران: انتشارات حکمت، 1404ق. کتاب برگزیدۀ سال جمهوری اسلامی ایران2 اعراب جلدین اصول کافی ویژگی اثر : علامه حسن زاده آملی دو جلد کتاب اصول کافی که از کتب مهم فقهی شیعه است را اعراب گذاری نموده . تا طلاب جوان درک بهتری ازآن داشته باشند.3 الجعل و العمل الضابط فی الرابطی و الرابط ویژگی اثر : قم: انتشارات قیام، 1368ش4 الهی نامه  5 انسان کامل از نظر (از دیدگاه) نهج البلاغه  6 تصحیح کامل دوره حکمت متعالیه ملاصدرا  7 تصحیح نهج البلاغه ویژگی اثر : علامه حسن زاده آملی نهج البلاغه را از روی نسخه خطی سید رضی شرح و تصحیح کرده است.8 تصحیح و تدریس و تحشیه آثار ارزشمندی از قبیل تمهید القواعد ویژگی اثر : اثر صائن الدین علی ترکه اصفهانی9 تصحیح خزاین مرحوم نراقی با مقدمه و حواشی وتعلیقات به عربی و فارسی  10 تصحیح خلاصه منهج الصادقین در تفسیر قرآن ویژگی اثر : تألیف مرحوم ملا فتح الله کاشانی11 تصحیح نصاب الصبیان با مقدمه و تحشیه آن، مزین به تقریظ مرحوم استاد شعرانی.  12 تصحیح و تعلیق بر شرح منظومۀ سبزواری ویژگی اثر : 3ج؛ تهران: نشر ناب، 1369ش13 تصحیح و تعلیق کشف المراد ویژگی اثر : قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیه قم14 تصحیح و تعلیق کلیله و دمنه و ترجمۀ دو باب دیگر ویژگی اثر : تهران: امیر کبیر، 1365ش15 تصحیح و شرح آغاز و انجام ویژگی اثر : تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1366ش16 تصحیح کلیله و دمنه فارسی به قلم ابوالمعالی نصرالله منشی ویژگی اثر : بامقدمه وحواشی و مأخذ و امثال و ترجمه دو باب آخر آن به فارسی17 تعلیقات بر آغاز تا انجام، تحفةالاجلة فی معرفة القبلة، تألیف مرحوم سردار کابلی  18 تعلیقات بر اسفار صدر المتألهین بخصوص از اول جواهر و اعراض تا آخر آن به تفصیل.  19 تعلیقات بر اول تا آخر شرح خواجه طوسی بر حکمت اشارات ابن سینا و با تصحیح کامل آن از روی چندین نسخه شرح اشارات.  20 تعلیقات بر دوره منطق منظومه متأله سبزواری  21 تعلیقات بر شرح علامه حلی بر تحریر کلامی خواجه طوسی _ قدس سرهما_ که به تحریف به شرح تجرید معروف شده است  22 تعلیقات بر شرح قیصری بر فصوص محیی الدین عربی  23 تعلیقات بر قبله ملامظفر  24 تعلیقات بر مساکن از اول تا آخر آن.  25 تعلیقات بر هشت باب معانی شرح مطول تفتازانی  26 تعلیقات براکر ثاوذوسیوس از بدو تاختم آن  27 تعلیقات و حواشی بر دوره اصول اقلیدوس و شرح صدور آن، تحریر خواجه طوسی  28 تعلیقات و حواشی براکرمانا _ لاوس، به تحریر خواجه طوسی  29 خلاصه رساله فوق  30 خیر الاثر در رد جبر و قدر ویژگی اثر : تهران: نشر قبله، 1369ش31 دروس اتحاد عاقل به معقول ویژگی اثر : برگزیده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد در دوره سوم کتاب سال.آشنایی با کتاب: «اتحاد عاقل به معقول»: این کتاب، شامل 23 درس درباره یکی از مسائل اساسی و دیرین فلسفی، یعنی اتحاد عاقل به معقول است. مؤلف با بررسی وتتبع آثار گذشتگان، به بررسی جوانب مختلف این بحث پرداخته و با استفاده از براهین عقلی وشواهد نقلی، به طور محققانه مطالب کتاب را به رشتۀ تحریر در آورده است. 32 دروس معرفة الوقت و القبلة ویژگی اثر : قم: موسسه النشر الاسلامی التابعة لجماعة المدرسین بقم، 1364ش.33 دروس هیئت و دیگر رشته های ریاضی ویژگی اثر : 2ج؛ قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیۀ قم، 1371ش34 دیوان اشعار ویژگی اثر : ابتدای آن مزین به تقریظ استاد حکیم میرزا مهدی الهی قمشه ای _ قدس سره _ به خط خود آنجناب است.تهران: مرکز نشر فرهنگی رجاء، 1364ش35 رسالة انه الحق  36 رساله ای به نام «مفاتیح المخازن» که در حقیقت تکمله مقدمات دوازده گانه قیصری بر شرح شیخ اکبر است.  37 رساله ای به نام التبیان فی عدم تحریف القرآن.  38 رساله ای در تحصیل بعد بین المرکزین که شرح مقاله از مجسطی بطلمیوس است  39 رساله ای در تضاد  40 رساله ای در تفسیر بسم الله الرّحمن الرّحیم  41 رساله ای در توفیق اسماء  42 رساله ای در تکسیر دایره و بیان نسبت محیط به قطر دایره، یعنی بحث از پی  43 رساله ای در جعل  44 رساله ای در رد جبرو تفویض و اثبات امر بین الامرین بر مبنای حکمت متعالیه  45 رساله ای در سیر و سلوک  46 رساله ای در صبح و شفق و تحقیق در صبح صادق و کاذب و بیان طایفه ای از آیات و روایات در این موضوع.  47 رساله ای در ضبط اسماء روات احادیث بنام «اضبط المقال فی ضبط اسماء الرجال» که درآخر جلد اول کافی مذکور به طبع رسیده است  48 رساله ای در ظل(تانژانت).  49 رساله ای در علم  50 رساله ای در علم اوفاق، که بیش از هفتاد درس است و به صورت درست تنظیم شده است  51 رساله ای در قرائت حفص بن سلیمان و ابو بکربن عیاش راویان عاصم بن ابی النجود بهدلة که در آخر تفسیر منهج مذکور به طبع رسیده است.  52 رساله ای در لقاءالله بر منهل عرفان  53 رساله ای در مثل (مثل افلاطونی) و عالم مثال و مثل معلقه  54 رساله ای در مراتب و درجات قرآن مجید  55 رساله ای در مناسک حج و پاره ای از مسائل فقهیه درموضوعات عدیده  56 رساله ای در میل کلی و مسائل متعدد هندسی ونجومی که در اقبال و ادبار معدل النهار و منطقة البروج در بیان بعض از آیات قرآنی بحث شده است  57 رساله ای در نکات علمیه به نام هزار و یک نکته  58 رساله ای مفصل و مبسوط در اتحاد عقل و عاقل و معقول  59 رساله این در تجرد نفس ناطقه  60 رساله در رؤیت و عدم آن بر مشرب حکمت و کلام.  61 رساله نور علی نور در ذکر و ذاکر و مذکور ویژگی اثر : قم: انتشارات تشیع، 1371ش62 سی فصل درمعرفت وقت و قبله.  63 شرح باب توحید حدیقه سنائی غزنوی و شرح ابیاتی از غزلیات خواجه حافظ و حواشی بر شرح نیشابوری بر مجسطی و رسائل دیگر و جزوات و تعلیقات دیگر  64 شرح زیج بهادری به فارسی  65 شرح فصوص فارابی یک دوره کامل آن به فارسی  66 شرح فصوص قیصری  67 شرح فصوص محیی الدین به فارسی یک دوره کامل آن  68 شرح نهج البلاغه ویژگی اثر : 5ج؛ تهران: بنیاد فرهنگی امام المهدی، 1364ش69 عیون مسائل النفس و سرح العیون فی شرح العیون ویژگی اثر : تهران : امیر کبیر، 1371ش. ایران ،این کتاب در دوره یازدهم کتاب سال جمهوری اسلامی ایران ،از طرف وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی معرفی و برگزیده شده است.آشنایی با کتاب: «عیون مسائل النفس»: عیون مسائل النفس؛ حسن حسن زاده آملی؛ تهران: امیرکبیر، 1371. معرفت نفس از مهمترین مسائل نظری و علمی در فرهنگ اسلامی و بلکه فرهنگ بشری است. مسئلۀ شناخت روح و مراتب و مدارج آن، هم در حکمت نظری و هم در حکمت عملی مطرح است؛ و خصوصاً طریقۀ اهل الله ،در سیر و سلوک و شناخت شهودی نفس می باشد و واضح است که بدون اطلاع نظری، حصول آن شهود غیرُ میّسر می نماید و لااقل سهل الوصول نیست. بحث نفس، همچنین از امّهات مباحث فلسفی است به طوری که برخی فلسفه را به آن تعریف کرده اند و علاوه بر وجود آیات و روایات فراوان در مورد موضوع معرفت نفس، خود این مسئله جذابیت زیادی دارد. در میان کتب و رسائل زیادی که درباب معرفت نفس نگاشته شده ،شاید هیچ کتابی با این تفصیل (مسائل متنوع و ارجاعات دقیق و کتابشناسی موجود در متن کتاب، ...) وجود نداشته باشد. 70 قرآن و عرفان و برهان از هم جدائی ندارند ویژگی اثر : تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1370ش71 ماخذ و مصادر نهج البلاغه و استدراکات بر آن  72 مجموعۀ مقالات ویژگی اثر : قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات سلامی حوزۀ علمیۀ قم، 1364ش.73 معرفت نفس ویژگی اثر : 3ج؛ تهران: مرکز انتشارات علمی و فرهنگی، 1361ش74 نصوص الکلم بر فصوص الحکم ویژگی اثر : تهران: مرکز نشر فرهنگی رجاء، 1365ش.75 نهج الولایة  76 هزار و یک کلمه ویژگی اثر : 2ج؛ تهران: مرکز نشر فرهنگی رجاء، 1364ش.77 هشت رساله عربی (عرفانی _ فلسفی _ کلامی _ رجالی _ ریاضی): رسالة فی لقاءا... _ رسالة حول الرویة _ رسالة فصل الخطاب ـ رسالة فی الامامة _ رسالة اضبط المقال _ رسالة فی تعیین البعدبین المرکزین _ رسالة فی الصبح و الشفق _ رسالة نفس الامر. ویژگی اثر : تهران: مؤسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی، 1365ش.78 و جیزه ای در تجدد امثال عارف و حرکت جوهری حکیم  79 وحدت از دیدگاه عارف و حکیم  80 یازده رساله فارسی (فلسفی _ منطقی _ عرفانی): وحدت از دیدگاه عارف و حکیم _ نهج الولایه _ انه الحق _ سی فصل (دایره هندیه _ قضا و قدر _ تعیین سمت قبله به اعجاز رسول ا... _ میل کلی _ ضل _ تکسیر دایره _ مطالب ریاضی _ پیرامون فنون ریاضی. ویژگی اثر : تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1363ش
برچسب ها :



